Zie de mens!

Lees de patient tegenover u in de spreekkamer

Na deze Masterclass hebt u op verrassende wijze inzicht verkregen in zowel de ontstaansgeschiedenis van onze huidige mensbeelden als in de relevantie van deze kennis voor uw (klinische) beroepspraktijk. U zult verrast zijn tot welke inzichten dit leidt en er meteen mee aan de slag willen in uw dagelijks werk.

Ons mensbeeld

De mens is een wezen dat zich niet zo gemakkelijk laat definiëren; hoe wij onszelf zien verandert ook voortdurend onder invloed van wetenschappelijke en filosofische ontwikkelingen. Dit is niet alleen interessant vanuit intellectueel perspectief. Ons mensbeeld beïnvloedt alle praktische discussies die we voeren - of die nu gaan over eigen verantwoordelijkheid in de zorg, of over de optimale manier om een groep professionals aan te sturen.
In deze masterclass gaan we in op de vraag op welke manier wij, laat-moderne mensen, onszelf zien en hoe dit menstype in de loop van de geschiedenis is ontstaan. Naast de klassieke filosofen staan we daarom uitvoerig stil bij de denkers uit de Verlichting en de Romantiek, en diegenen die uit deze tradities zijn voortgekomen, zoals Nietzsche, Sartre, Kierkegaard en Freud.

Van groot belang in het werk van iedere arts

Als arts maakt het nogal wat uit of je je patiënt vooral als een fysisch systeem ziet (‘we zijn ons brein’), of als een wezen dat volledige keuzevrijheid heeft (en de daaraan gekoppelde verantwoordelijkheid), zoals bijvoorbeeld Sartre dat dacht. Het mensbeeld dat je hebt, bepaalt dus mede hoe je je verantwoordelijkheden als zorgverlener ziet, deze vormgeeft, en wat je verwacht van degene die tegenover je zit. Tegelijkertijd is het zo dat de mensbeelden die we hebben ook bepalen of we iets als een probleem zien of niet.

Hoe is ons mensbeeld ontstaan?

Hoe wij onszelf zien (ons mensbeeld) is echter geen natuurlijk gegeven, maar kent een ontstaansgeschiedenis die teruggaat tot de tijd van Socrates. Wij bekeken de wereld vooral vanuit ons eigen perspectief, handelen vooral op basis van ons eigen gevoel, en vinden dat we ons in ons handelen op eigen wijze moeten ontplooien. Maar deze moderne visie, hoe vanzelfsprekend ze voor ons ook is, is niet ‘natuurlijk’ maar ontstaan in het werk van Descartes en in de afgelopen eeuwen verder ontwikkeld.

Door de eeuwen heen tot in het hier en nu

In deze Masterclass volgen we de geboorte van de moderne mens in de 16e eeuw, de verdere ontwikkeling tijdens de Verlichting, de spanningen die worden veroorzaakt door de opkomst van het protestantisme en de romantiek, culminerend in de tumultueuze 19e eeuw, waar het werk van Schopenhauer en Darwin van grote invloed is op het denken van Nietzsche (die de mens als ‘meest zieke dier’ kenschetst) en Freud (‘Het ik is geen baas in eigen huis’). Met name het werk van Nietzsche dreunt na tot in onze tijd: de manier waarop wij nu naar onszelf kijken is in belangrijke mate een reactie op “de dood van God”, zoals door Nietzsche is afgekondigd.


Cursusdata

Zie de mens!

Lees de patient tegenover u in de spreekkamer
Docent: Menno de Bree
Locatie: Kasteel Engelenburg, Brummen
Accreditatie: 12 punten aangevraagd bij het ABAN
Klik hier voor meer informatie en opgave.